Viessmann · Blog ·
Radyatör dengesi ve hava alma: dönüş suyunu düşüren iki basit iş
Havası alınmamış bir radyatör yüzeyinin bir bölümünü kullanamaz. Dengesiz bir tesisatta bazı odalar ısınırken bazıları geride kalır.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Havası alınmamış bir radyatör yüzeyinin bir bölümünü kullanamaz. Dengesiz bir tesisatta ise bazı odalar ısınırken bazıları geride kalır.
Isıtma tesisatında en çok ihmal edilen iki iş, aynı zamanda verimi en çok etkileyen iki iş: radyatör havasının alınması ve radyatör dengesinin ayarlanması. İkisi de parça gerektirmez, ikisi de bir ziyarette tamamlanır ve ikisi de dönüş suyunu doğrudan düşürür.
Hava meselesi basit. Tesisata zamanla giren hava radyatörlerin üst bölümünde toplanır. O bölge su ile dolmadığı için ısınmaz; radyatör yüzeyinin bir kısmını kullanamaz hâle gelir. Su, ısısını odaya tam bırakamadan cihaza döner ve dönüş sıcaklığı yükselir. Radyatörün üstü soğuk altı sıcaksa hava vardır.
Denge meselesi biraz daha ince. Bir tesisatta her radyatörün hak ettiği debiyi alması gerekir. Kombiye yakın radyatörler doğal olarak daha kolay su alır; uzaktakiler geride kalır. Denge ayarlanmadığında yakın odalar hızla ısınır ve vanaları kapanır, uzak odalar ise bir türlü istenen sıcaklığa gelmez. Kullanıcı çözümü gidiş sıcaklığını yükseltmekte bulur ve verim iyice düşer.
Denge ayarı radyatör vanalarının kısılmasıyla yapılır ve amaç, sistemin tamamının aynı anda dengeli ısınmasıdır. Sonuç iki yönlü: uzak odalar ısınır, yakın odalar aşırı ısınmaz ve gidiş sıcaklığı düşürülebilir hâle gelir. Dönüş suyu birkaç derece iner — çoğu zaman yoğuşma eşiğinin altına inmek için gereken tam da bu birkaç derecedir.
Üçüncü bir kalem daha var ve bu ikisiyle birlikte ele alınıyor: tesisatta biriken çamur. Çamur akışı kısıtlar, bazı radyatörlerin ısınmasını engeller ve aynı sonucu üretir. Çamur tutucu ve filtre yılda bir temizleniyor; temizlik sonrası ölçüm tekrarlanıp iki değer karşılaştırılıyor, böylece bakımın gerçekten işe yarayıp yaramadığı rakamla görülüyor.
Hava alma
Radyatörün üst bölümünde biriken hava o alanı devre dışı bırakıyor. Yüzeyin bir bölümü kullanılmadığı için oda geç ısınıyor.
Aynı zamanda dönüş suyu daha sıcak dönüyor: su ısısını bırakacak yüzeyi bulamıyor. Yani hava alma doğrudan yoğuşma verimini de etkiliyor.
Denge ayarı
Cihaza yakın radyatörler suyu daha kolay alıyor ve uzak olanlar geride kalıyor. Denge ayarı, her radyatöre ihtiyacı kadar su gitmesini sağlıyor.
Ayar dönüş vanalarından yapılıyor ve odalar arası sıcaklık farkı ölçülerek doğrulanıyor. İki işlem birlikte hem konforu hem verimi düzeltiyor.
İki işin sırası ve tekrarı
Hava alma ile denge ayarının sırası önemlidir: önce hava alınır, sonra denge kurulur. Havalı bir tesisatta yapılan denge ayarı yanlış veriye oturur — hava, suyun önünü kestiği için vana ayarları gerçek debiyi yansıtmaz. Sıra atlanırsa iki iş de yapılmış görünür ama sistem ne dengede ne verimli çalışır.
Tekrar sıklığı ise farklıdır: hava alma her sezon başının rutinidir, denge ayarı ise bir kez doğru kurulunca yıllarca bozulmaz — bozulması için tesisatta değişiklik gerekir. Radyatör eklendiğinde, vana değiştiğinde ya da daire içi tadilat yapıldığında denge yeniden kurulmalıdır; bu olaylar yoksa ayara dokunulmaz.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Hava almak vermi etkiler mi?
Etkiliyor; kullanılamayan yüzey dönüş suyunu sıcak bırakıyor.
Denge ayarı nedir?
Her radyatöre ihtiyacı kadar su gitmesinin sağlanması.
Nasıl doğrulanıyor?
Odalar arası sıcaklık farkı ölçülerek.
Hava sezon içinde tekrar birikiyorsa sebep ne?
Kapalı devrede hava kendiliğinden çoğalmaz; sezon içinde tekrar biriken hava, sisteme bir giriş olduğunu gösterir — sık su takviyesi, sızdıran bir bağlantı ya da genleşme tankı sorunu. Bu tabloda hava almak belirtiyi yönetir, çözüm ise girişin bulunup kapatılmasıdır.
Viessmann cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.